•        Evo prilike da i Vi postanete deo Prologa.
  •        Ukoliko želite da postavite prikaz svog omiljenog, ili neomiljenog, filma, glumca ili reditelja, vest koja vam je jako značajna, ili bilo šta što se tiče sveta kinematografije, možete nam poslati vaša viđenja na adresu info@joombooz.com
  •        Da bi bio objavljen, prikaz ne sme u sebi sadržati nikakve vulgarnosti, da ne bude kraći od 10 rečenica, reči poput "brate", "sestro", "fenomenalno", "super" (osim ako nije deo naslova) i njima slične neće se uzeti u obzir, kao ni atak na manjinske grupe.
facebook twitter rss youtube

Dynasty (Dinastija)

Dynasty (Dinastija) je američka večernja televizijska sapunica koja se originalno emitovala na programu ABC-a od 12. januara 1981. do 11. maja 1989. godine. Radnja serije je pratila život Carringtonovih, bogate porodice naftnih tajkuna koji su živeli u Denveru. Serija je imala ogromnu gledanost, kako u SAD, tako i u ostatku sveta, postavši jednim od simbola popularna kulture 1980-ih. Od sredine 1984. godine ju je, s nekoliko prekida, pod naslovom Dinastija na programu JRT-a emitovala Radio-televizija Beograd.

Nominalni protagonist serije je bio Blake Carrington (a koga je tumačio John Forsythe), naftni tajkun i vlasnik kompanije "Denver Carrington", koji je živeo na ogromnom imanju od 48 sobe van Denvera. Uz njega su najvažniji protagonisti bili Blakeova supruga Krystle (Linda Evans) i bivša supruga Alexis. Osim Carringtonove porodice, protagonisti su bili i suparnički Colbyjevi, čiji je život od 1985. do 1987. godine pratila kratkotrajna spin off serija The Colbys. Dve godine nakon prestanka snimanja serije, neki od njenih likova su se ponovno pojavili kako bi nedovršenim zapletima dali finale u mini-seriji Dynasty: The Reunion.

Tvorci likova i radnje su bili Richard i Ester Shapiro, bračni par holivudskih scenarista koji je iza sebe imao prilično iskustva sa scenarijima za B-filmove i sapunice, ali su bili gotovo nepoznati u Hollywoodu početkom 1980-ih. Njihovu ideju za seriju za denverskim naftnim tajkunima je prihvatio Aaron Spelling, televizijski producent koji je zahvaljujući nizu hit-serija 1970-tih već bio holivudska legenda. Poticaj za stvaranje serije je dao i uspeh Dallasa, koji je imao sličnu premisu, ali i predstavljao prvu uspešnu primenu novog televizijskog formata - večernje sapunice, odnosno kombinaciju visokobudžetne dramske serije koja se emituje jednom nedeljno uveče, ali sa sadržajima dotada karakterističnim za sapunice.

Bračni par Shapiro je originalno zamislio da se glavni protagonisti zovu Parkhursti, a da njihovi suparnici budu Corbyjevi. Uloga glavnog protagonista, odnosno Blakea Carringtona, ispočetka je ponuđena Georgeu Peppardu. Međutim, Peppard je nakon određenog vremena shvatio da se ne može identifikovati s moralno ambivalentnim likom kao što je Blake, pa je ulogu na kraju preuzeo Forsythe, inače Spellingov stari saradnik, dotada poznat kao glas "Charlieja" iz popularne TV-serije Charliejevi anđeli.

Pilot-epizoda serije, odnosno trosatni TV-film pod naslovom "Oil" ("Nafta") je snimljen 1980. godine, ali je njegovo emitovanje - koje je trebalo započeti u jesen iste godine odgođeno zbog štrajka scenarističkog sindikata WGA. Serija je emitovanje počela tek u januaru 1981. godine, pa je prva sezona imala samo 15 epizoda.

Prva sezona Dinastije se često navodila kao bitno drukčija od ostatka serije, odnosno da se od nje razlikovala po sadržaju i opštem tonu. Delom se to tumačilo eksperimentisanjem tvoraca serije, odnosno ustručavanjem da u potpunosti preuzmu formulu "sapunice", a delom nastojanjem da se seriji da svojevrsna "ozbiljnost" insistiranjem na socijalnim i društveno angažovanim motivima zapleta. Kasniji kritičari su imali običaj da tvrde kako prva sezona izgleda kao "književna klasika" u poređenju sa scenarijima koji su bili karakteristični za sledećih osam.

Radnja je započela venčanjem Blakea Carringtona sa svojom bivšom sekretaricom Krystle Jennings, odnosno njenim nastojanjem da se prilagodi novom životu. Krystle je bila predmet prezira kako od strane osoblja, tako od strane Fallon Carrington (Pamela Sue Martin), Blakeove promiskuitetne kćeri iz prvog braka. Blakea je vlastiti mladi, idealistički sin Steven Carrington (Al Corley) kritikovao zbog kapitalističke bahatosti i nemoralnog poslovanja, da bi se na potom otkrilo kako je temelj sukoba oca i sina u tome što je Blake saznao da mu je potencijalni naslednik homoseksualac. Nešto kasnije se u Denver s Bliskog Istoka vratio Matthew Blaisdel, vodeći geolog "Denver-Carringtona" i nekadašnji Krystlein ljubavnik; njegovi pokušaji da ponovno započne vezu su ga doveli u sukob s Blakeom, ali i zakomplikovali život njegove disfunkcionalne porodice koju uz buntovnu kći-tinejdžerku čini i Claudia (Pamela Belwood), supruga koja je tek puštena iz duševne bolnice. U međuvremenu je Carringtonov suparnik Cecil Colby (Lloyd Bochner) isposlovao brak Fallon sa svojim nećakom Jeffom kako bi tako stekao kontrolu nad "Denver-Carringtonom". Radnja serije je kulminaciju imala u trenutku kada Blakea spopada bes kada Stevena uhvati u zagrljaju s njegovim bivšim ljubavnikom Tedom Dinardom, i dolazi do tučnjave u kojoj Dinard slučajno pogine. Završni kadar sezone je bio na suđenju Blakeu za ubistvo iz nehata, odnosno trenutak kada u sudnicu kao svedok ulazi njegova bivša supruga Alexis.

Početak druge sezone (1981/82), odnosno epizoda pod naslovom "Ulazi Alexis" ("Enter Alexis") je po mnogima predstavljala prekretnicu serije. U međuvremenu je Spelling uz Shapirove kao scenariste angažovao još jedan bračni par - Eileen i Roberta Masona Pollocka, iskusne i uspešne pisce televizijskih sapunica koji su poslušali sugestiju da iz scenarija budućih epizoda izbace reference na naftni posao, odnosno stvarni život, a više naglaska daju na "sapunski" sadržaj. To je, između ostalog, uključivalo i sve besramnije korištenje "sapunskih" obrata kao što su dolasci dotada potpuno ignorisanih i nepoznatih članova najuže rodbine protagonista.

Alexis je za to bio najbolji i najuspešniji primer. Njen lik glamurozne žene, ali i beskrupulozne manipulatorice koja ne preza ni od čega da bi postigla svoj cilj je postao ikona cele serije, zasenivši sve ostale, a ugledna engleska glumica Joan Collins je dosegla vrhunac karijere. Alexis je užasavala, ali i fascinirala publiku svojom zloćom, postavši jednim od likova "koje su voleli da mrze".

Istovremeno se Krystle nametnula kao njena antiteza, a sukob dve žene je bio jedan od glavnih motiva te serije. Taj se sukob prvo odvijao kroz brojne verbalne okršaje čim bi se njih dvoje našli jedno kraj drugog, a u nekim epizodama eskalirali i u fizičke obračune, koji se smatraju jednim od najpopularnijih trenutaka cele serije.

Dinastija je zahvaljujući Alexis i drugim "sapunskim" likovima vrlo brzo sticala veliku gledanost. Tome je dosta doprinosio i za tadašnje televizijske standarde neobično visok budžet, koji je uglavnom odlazio na raskošnu scenografiju, kostime i druge rekvizite koji su na najuverljiviji mogući način publici - ne samo u SAD, nego i širom svijeta - morali dočarati dotada nezamislivi život bogataške elite. "Glamur" vezan uz seriju je potvrđen kada su 1983. godine u jednoj epizodi nastupili bivši američki predsednik Gerald Ford i bivši ministar spoljnih poslova Henry Kissinger tumačeći sami sebe, a što je predstavljalo presedan za ličnosti takvog kalibra.

Vrhunac Dinastije je predstavljala peta sezona (1984/85) kada je serija na američkom tržištu došla na prvo mesto gledanosti. U međuvremenu je uspeh serije podstakao i izdanja u drugim medijima. Po motivima prve dve sezone je Eileen Lottman napisala dva romana "Dynasty" (1982) i "Alexis Returns" (1983), a sledeće godine je bračni par Shapiro izdao Dynasty: The Authorized Biography of the Carringtons, svojevrsnu "službenu" biografiju svih likova serije. U to doba je serija imala snažan uticaj na svetsku modu, a kostimi za likove Dinastije su poslužili za dizajne visoke mode. Osim toga su sledili parfemi Forever Krystle ("Zauvek Krystle"), lutke, donje rublje, pa čak i zidni tapeti s motivima iz serije.

Godine 1985. Dinastija je dobila neželjeni dodatni publicitet zahvaljujući uvođenju Daniela Reecea, uzgajivača konja zaljubljenog u Krystle koji ju u jednoj sceni poljubio. Reecea je tumačio Rock Hudson, za koga se iste godine ispostavilo da boluje od AIDS-a, a od koga je nedugo potom i umro. S obzirom da se tada relativno malo znalo o prirodi i načinu prenošenja te bolesti, publika se ozbiljno zabrinula za budućnost serije.

Ipak, verovatno najdramatičniji trenutak sezone, a i cele serije, je bila epizoda "Royal Wedding" ("Kraljevsko venčanje"), originalno emitovana 15. maja 1985. Zaplet se odvijao u fiktivnoj zemlji Moldaviji gde se Blakeova mlađa kći Amanda Carrington treba udati za princa Michaela. Međutim, tokom venčanja - kome prisustvuju svi likovi - izbija državni udar i pučisti upadaju u crkvu i vatrom iz automatskog oružja kose sve zvanice. Iako je Dinastija tada, po uzoru na Dallas, već bila uspostavila običaj da sezone završava cliffhangerima s potpuno neizvesnom sudbinom protagonista, ovakav završetak sezone, koji su kritičari nazvali "moldavijskim masakrom" je šokirao publiku razmerima krvoprolića, ali isto tako osigurao da se celo leto 1985. godine iščekuje početak nove sezone kako bi se vidjelo ko će, i da li će se iko od smaknutih zvanica ponovno pojaviti na malim ekranima.

1980-ih, a i kasnije, se špekulisalo kako je ovako drastičan producentski potez bio motivisan nastojanjem da se izvrši pritisak na glumce koji su, svesni svoje planetarne popularnosti, tražili sve veće honorare u zamenu za nastavak angažmana u sledećoj sezoni. U svakom slučaju, ti su pregovori urodili plodom. Na početku šeste sezone (1985/86) se ispostavilo kako su svi likovi, osim dvoje sporednih, preživeli masakr usprkos kiši metaka kojoj su bili izloženi.

Publika, iako naviknuta na "sapunske" obrate, ovaj neočekivan, ali ne previše uverljiv, rezultat nije dočekala s velikim oduševljenjem. Kasniji kritičari su "moldavijski masakr", odnosno njegovo razrešenje, kasnije nazvali trenutkom kada je Dinastija "preskočila morskog psa".

Likovi Jeffa i Fallon su napustili šestu sezonu kako bi nastupili u Colbyjima, seriji koja će se snimati sledeće dve sezone. Iako su uvedeni novi likovi koji bi ih trebali zameniti, odnosno ubačeni novi zapleti, Dinastija je te sezone počela da gubi na popularnosti. U sedmoj sezoni (1986/87) je zabeležen dramatičan pad na 24. mesto gledanosti u SAD, da bi osma sezona (1987/88) završila s gledanošću ispod 30. mesta.

Zbog toga je za devetu sezonu (1988/89) dramatično srezan budžet, a to se odrazilo i na glavne glumce. Joan Collins i Linda Evans su pristale da nastupaju u samo polovini svih epizoda, pa su scenaristi bili prisiljeni da smišljaju izgovore za nestanak njihovih likova. Usprkos nastojanja da se serija očuva tako što je sezona završila s još jednim cliffhangerom koji sudbinu likova čini neizvesnom, ABC je u proleće 1989. godine donela odluku da se Dinastija više neće snimati. Mnogi od kasnijih kritičara su trenutak u kome je postalo jasno da više neće biti serije koja je obeležila jednu epohu nazvali "danom kada su 1980-e završile".

Pod pritiskom fanova je godine 1991. snimljena mini-serija pod naslovom Dynasty: The Reunion, a čija je jedina svrha bila ponovno okupiti najvažnije likove i dati svojevrsni konačni kraj zapletu koji je ostao nejasan. Mini-serija je originalno emitovana u oktobru iste godine te bila relativno slabo primljena od publike, a odbijena od strane kritike.

Planetarna popularnost Dinastije se odrazila kroz niz referenci u popularnoj kulturi svog vremena, od kojih je najpoznatija poznata Princeova pesma Kiss gde jedan stih spominje seriju. Deceniju kasnije je TV-serija Buffy the Vampire Slayer koristila izraz "Joan Collins" sinonim za ženske likove koji se ponašaju zlobno prema ljudima oko sebe.

Godine 2005. je na programu ABC emitovana mini-serija Dynasty: The Making of a Guilty Pleasure čija je radnja prikazivala stvaranje serije, odnosno probleme između producenata, pisaca i glumaca.

Dinastija se na programu JRT-a počela emitovati u leto 1984. godine na tadašnjem drugom kanalu, u terminu ponedeljkom uveče. Prvih pet sezona se kontinualno emitovalo sve do jeseni 1986. godine, a ostatak serije je emitovan posle 1987. godine. Ona je i u bivšoj Jugoslaviji, kao i u ostatku sveta, stekla enormnu popularnost i postala fenomen s velikim uticajem na tadašnju popularnu kulturu. Ponedeljkom uveče, kada bi se serija emitovala, ulice bi opustile, a u nekim slučajevima su čak i pozorišta bila prisiljena da menjaju program upravo radi Dinastije.

Popularnost Dinastije se u slučaju SFRJ tada često tumačila, a to se čini i danas, specifičnim okolnostima ekonomske krize u kojoj se našla tadašnja država, a nasuprot čemu je stajao neviđeni glamur i raskoš koji je svakog ponedeljka uveče prikazivan gledaocima. Deo kritičara tvrdi kako je, između ostalog, i zahvaljujući Dinastiji, zapadni kapitalizam, a zajedno s njime i dotada zabranjene političke opcije, tada postao prihvatljiva alternativa tadašnjem samoupravno-socijalističkom poretku.

Dinastija je vrlo brzo našla put do popularne kulture, i to najčešće kroz brojne parodije. U pojedinim listovima su objavljivani stripovi i karikature u kojima su se likovi i situacije iz TV-serije nastojale staviti u kontekst tadašnje Jugoslavije. Jedna od najeskplicitnijih referenci je bila pjesma Din, din, dinastija grupe Rokeri s Moravu. Pored nje se serija parodirala u i zabavnim TV-emisijama kao što su Sedmorica mladih i Top lista nadrealista. Najpoznatiji homage seriji ipak predstavlja sedmi film iz ciklusa komedija Lude godine, Zorana Čalića, a koji nosi ime Žikina dinastija.

Nakon raspada SFRJ Dinastija je bila ponovno emitovana u Hrvatskoj na programu Nove TV, a u Srbiji na programu BK Televizije i TV Palma.

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Podeli:



Preporucujemo

Premijera filma „Mavena“ Andrije Lekića na DOK #5...
Repertoar bioskopa Vilin Grad od 26. januara do 01....
"South Park" se vraća
The Roundup (Beomjoidosi 2) (2022) (2022)
Sylvester Stallone
Takmičari realityja "Squid Game" nezadovoljni uslovima,...
Penn Badgley
Sve o filmu s 11 oskarovskih nominacija
The Whale (2022) - uskoro
Na repertoaru "Kustendorfa" 24 filma
Miloš Biković
Predstavljamo filmove iz Enter Dok takmičarske selekcije...
MESEC LJUBAVI U BIOSKOPIMA VILIN GRAD I CINE GRAND DELTA...
Sadie Elizabeth Sink
Murder mystery 2 (2023) - uskoro
Repertoar Cineplexx Niš bioskopa od 2. februara do 8....
Šeron Stoun: Glumila sam sa velikim zvezdama i oni mrze...
Sutra počinje 5. Međunarodni festival dokumentarnog filma...
The Princess Switch (2018) (2018)
„Pazi, vazduh!” - premijera filma o zagađenju vazduha...
Repertoar Pozorišta lutaka Niš za februar
M3GAN (2022) (2022)
Uzrok smrti Preslijeve kćerke još nije utvrđen
Filmovi na "Kustendorfu" govore o ljubavi, poslu i smrti
The Offering (2022) (2022)
Marija Bergam
Aleku Boldvinu ne oduzimaju glavnu ulogu u filmu uprkos...
Creed III (2023) - uskoro
Purple Hearts (2022) (2022)
The Banshees of Inisherin (2022) (2022)